Leita ķ fréttum mbl.is

Bloggfęrslur mįnašarins, október 2008

Hinir įbyrgu og hinir śtvöldu

Įbyrgir menn

Rįšuneytisstjóri ķ fjįrmįlarįšuneytinu situr fund meš fjįrmįlarįšherra Bretlands.

Fundarefniš: Staša Landsbanka Ķslands.

Sami rįšuneytisstjóri į hlutabréf ķ bankanum sem metin eru į annaš hundraš milljónir króna.

Eftir fundinn selur hann bréfin.

Stuttu sķšar fer bankinn į hausinn.

Hjón į sjötugsaldri tapa ęvisparnaši sķnum. Žau höfšu stefnt aš žęgilegu ęvikvöldi. Ķ žeirra augum var hinn 103 įra Landsbanki Ķslands traustari en gull. Žęr upplżsingar sem žau bjuggu yfir gįfu žeim ekki tilefni til annars.

Rįšuneytisstjórinn situr sem fastast ķ starfi sķnu og rįšherra sér ekki einu sinni tilefni til aš tjį sig um mįliš.

Žeir rįša sjįlfir sķnum örlögum.  

Śtvaldir menn

Ķslenskir bankar fara ķ śtrįs og selja ķslenskum almenningi žįtttökurétt ķ glešinni ķ formi hlutabréfa.

Žeim sem ekki eiga sparifé til kaupanna er bošiš lįn.

Ķslensku bankamennirnir fį góš laun og sérstök veršlaun fyrir vel unnin störf. Veršlaunin eru hlutabréf ķ bankanum. Bankinn lįnar žeim lķka fyrir bréfunum.

Bankinn er žjóšnżttur, ķslenskur almenningur tapar hlutabréfunum sķnum og sumir skulda enn bankanum fyrir kaupunum.

Bankamennirnir sleppa betur, žeir stofnušu félög sem įttu bréfin og tóku lįnin. Žau félög eiga ekkert lengur og verša gjaldžrota. Bankamennirnir starfa enn fyrir bankann og fį enn margföld mįnašarlaun mešalsmannsins.

Žeir eru hinir śtvöldu starfsmenn ķslenska rķkisins.


Veröld sem var

EggertMagnusson 

 

flug3

%7B5936004b-9e76-478b-94aa-cd2b47e811c4%7D_hannes-og-bjarni-armanns

 

cleese_eldhus2

untitled

elton_blog

ddd

0130_jon_asgeir


Įhęttufjįrfestingar Ögmundar

ogmundurLķfeyrissjóšur rķkisstarfsmanna (LSR) hefur į undanförnum įrum ķ auknu męli fęrt sig śr tryggum įhęttulitlum fjįrfestingum yfir ķ kaup į hlutabréfum og öšrum įhęttubréfum, s.s. skuldabréfum fyrirtękja, bęši erlendum og innlendum. Um įrabil hefur Ögmundur Jónasson setiš ķ stjórn sjóšsins og gegndi žar formennsku įriš 2007.  Samkvęmt upplżsingum į heimasķšu Ögmundar er hann nś varaformašur stjórnar sjóšsins.

Ef horft er aftur til įrsins 1999 voru eignir sjóšsins aš mestu leyti bundnar ķ rķkistryggšum skuldabréfum og vešlįnum til sjóšsfélaga.  Žį var žaš almenn skošun manna aš slķka sjóši ętti ekki aš leggja aš veši ķ įhęttusömum višskiptum, s.s. meš kaupum į hlutabréfum. En svo breyttust tķmar og eins og svo margt annaš žį snérist žetta allt į hvolf hjį žessum stóra lķfeyrissjóši.

Ķ staš žess aš einbeita sér aš žvķ aš įvaxta sjóšinn hęgt og örugglega tóku menn žį stefnu aš setja peningana žangaš sem vęnta mįtti bestrar įvöxtunar en einnig mestrar įhęttu. LSR fjįrfesti žannig minna og minna ķ rķkistryggšum bréfum og lķtiš ķ framleišslufyrirtękjum į borš viš Össur og Marel en žeim mun meira ķ FL Group, Kaupžingi, Exista og Landsbankanum.  Žaš var žaš sem Ögmundur og félagar lögšu höfušįherslu į umlišnum įrum.  Til aš gręša nś örugglega nógu mikiš į sem skemmstum tķma bęttu svo Ögmundur og félagar enn ķ meš žvķ aš setja slatta ķ peningasjóši og rķflega summu ķ allskyns erlenda hlutabréfasjóši meš svakalega fķnum og flottum nöfnum, sbr. ACM Global Growth Trends og State Street Enhanced Fund.

Og hver er svo nišurstašan nś. Hvaš skyldi žessi almenningssjóšur sem Ögmundur hefur tekiš virkan žįtt ķ aš stżra tapaš miklu žaš sem af er žessu įri? Hvaš skyldu sjóšsfélagar hafa tapaš miklu vegna žess aš Ögmundur og félagar lögšu ofurįherslu į skjótfenginn įhęttugróša?

Žaš er erfitt aš segja nįkvęmlega til um hver nišurstašan veršur eftir įriš en ef tekiš er miš af žróun hlutabréfaveršs hérlendis og į stęrstu mörkušum erlendis, svo gert sé rįš fyrir aš um 30% af virši innlendra skuldabréfa śtgefnum af fyrirtękjum hafi tapast, žį mį gróflega įętla aš nś žegar hafi sjóšurinn tapaš um 120 milljöršum króna. Žaš er ķ kringum žrišjungur af öllum eignum sjóšsins ķ įrslok 2007. Žaš veršur svo aš koma ķ ljós hvernig mörkušum reišir af žaš sem eftir lifir įrs og einnig hver įhrif gengis krónunnar mun hafa į uppgjör sjóšsins en žaš kęmi mér ekki į óvart ef nišurstašan yrši ekki fjarri žessu.

Var žetta óhjįkvęmilegt? Žaš eru lķklega margir sem spyrja sig žeirrar spurningar nśna.  Svariš er nei.

Žaš var ekkert sem knśši stjórn LSR til aš skipta algjörlega um fjįrfestingastefnu og fara į nokkrum įrum śr žvķ aš vera įhęttufęlinn fjįrfestingasjóšur ķ eigu almennings yfir ķ žaš aš teljast til įhęttusękins fjįrfestingasjóšs. Sś breyting įtti sér staš vegna įkvaršana ęšstu stjórnar sjóšsins, sem įkvaš į einhverjum tķmapunkti aš gerast žįtttakendur ķ śtrįsaręšinu, įhęttublindinni og óbilandi trś į ķslenska bankastjóra og stjórnendur erlendra vogunarsjóša. Žau byrjušu aš tilbišja pappķrsvišskiptin sem Ögmundur segist nś hafa veriš allan tķman algjörlega į móti.

Ögmundur hefur gengiš fram fyrir ķ gagnrżni sinni į stjórnvöld, bankana, talaš um gręšgi og tilkynnt žessari blindu žjóš aš hann hafi jś vitaš žetta allan tķmann. Hann og félagar hans ķ VG vissu allan tķmann aš bankarnir voru byggšir į sandi, aš śtrįsarsöngurinn var innantómt vęl.

Hvernig stendur žį į žvķ aš Ögmundur Jónasson tók ekki įkvaršanir ķ samręmi viš žessa vissu sķna žegar hann rįšstafaši žvķ sem meš sanni mį kalla fjöregg žjóšarinnar, lķfeyrissjóši opinberra starfsmanna, į bįl žeirrar gróšahyggju sem hann vill nś ekki kannast viš aš hafa nokkru sinni kynnt undir?

Veršur vinstrisinnaši verkalżšsforinginn ekki aš svara fyrir žetta įšur en hann gefur sjįlfum sér hvķtžvottarstimpilinn?


Samhent stjórn 365

Tekiš śr blašinu Sirkus ķ janśar 2007

365

 Sama stjórn stżrir 365 mišlum ķ dag.

Smelltu hér til aš sjį upprunalega śtgįfu af "fréttinni" 


Hlutafélag veršur sparisjóšur

Ķ GREIN sinni, sem stjórnendur Byrs, žeir Magnśs Ęgir Magnśsson og Ragnar Z. Gušjónsson ritušu ķ Morgunblašiš hinn 18. október sl. og hafši žann tilgang aš svara grein sem undirritašur skrifaši og birtist ķ sama blaši hinn 13. október sl. fullyrša žeir aš ummęli mķn um Byr séu ķ meginatrišum ranghermi. Ķ žvķ samhengi nefna žeir félagar til tvö einstök atriši śr umfjöllun minni. Ķ fyrsta lagi benda žeir į aš ķ grein minni hafi ég ranglega haldiš žvķ fram aš Byr vęri hlutafélag. Ķ öšru lagi fjalla žeir um aršgreišslu sem greidd var stofnfjįreigendum aš afloknum fundi žeirra ķ aprķl sl. og ég hef fjallaš um, m.a. į heimasķšu minni. Varšandi žau atriši sem žeir sjį sérstaka įstęšu til aš leišrétta ķ skrifum mķnum vil ég koma eftirfarandi athugasemdum į framfęri.

 

Varšandi rekstrarform Byrs

Į heimasķšu Byrs er mešal annars aš finna frétt sem ber yfirskriftina „Byr Sparisjóšur veršur hf.“. Ķ meginmįli fréttarinnar sem birtist undir lok įgśstmįnašar sl. segir oršrétt „Lögum samkvęmt breytist rekstrarform sparisjóšs meš samruna hans og hlutafélags, sem er stofnaš ķ žeim tilgangi aš yfirtaka rekstur sjóšsins. Sķšasti lišur ferlisins felst svo ķ samžykki Fjįrmįlaeftirlitsins į įkvöršun stofnfjįreigenda um breytt rekstrarform og mun stjórn Byrs fara žess į leit viš FME į nęstunni.“ Fyrirsögn nęstu fréttar sem birtist į vef Byrs var svohljóšandi „FME samžykkir breytingu Byrs ķ hlutafélag“. Hinn 22. september sl. birtist svo frétt frį Byr sem hefst į žessum oršum „Glitnir banki hf. (Glitnir) og Byr sparisjóšur hf. (Byr) hafa įkvešiš aš hefja samrunavišręšur.“ Af innihaldi žessara frétta og af annarri opinberri umfjöllun um Byr į undanförnum vikum og mįnušum er erfitt aš komast aš annarri nišurstöšu en žeirri aš Byr sé ekki lengur sparisjóšur heldur hlutafélag. Žaš var aš minnsta kosti sś nišurstaša sem undirritašur komst aš, m.a. eftir lestur fyrrgreindra frétta frį fyrirtękinu sjįlfu. Ašrar opinberar upplżsingar um Byr, svo sem samžykktir stofnfjįreigendafundar, gefa hiš sama til kynna. Žaš er hins vegar jįkvętt aš greinarskrif mķn hafi oršiš til žess aš hiš rétta er nś loks komiš fram. Lesendur Morgunblašsins geta žvķ gengiš aš žvķ vķsu hér eftir aš Byr er sparisjóšur en ekki hlutafélag.

 

Varšandi 13,5 milljarša króna aršgreišslu ķ aprķl 2008

Fundur stofnfjįreigenda įkvaš į fundi sķnum ķ aprķl sl. aš greiša stofnfjįreigendum 13,5 milljarša ķ arš. Sś aršgreišsla er allrar athygli verš, sérstaklega ķ ljósi žess aš hśn er greidd sem hlutfall af stofnfé sem aš langmestu leyti var sett inn ķ sjóšinn rétt fyrir įramótin 2007-2008. Samkvęmt žvķ sem kemur fram ķ grein žeirra Magnśsar og Ragnars nam sś stofnfjįraukning um 26,7 milljöršum króna. Samkvęmt įrsreikningi Byrs fyrir įriš 2007 var stofnfé ķ sjóšnum tępir 27,3 milljaršar ķ įrslok. Žaš žżšir aš fyrir stofnfjįraukninguna hafi stofnfé ķ sjóšnum veriš ķ kringum 600 milljónir króna. Af žessum 600 milljónum voru stofnfjįreigendurnir raunverulega aš fį greiddan arš, enda frįleitt aš ętla halda žvķ fram af einhverri alvöru aš žeir peningar sem lagšir voru inn ķ sjóšinn rétt fyrir įrslok hafi veriš grundvöllur žessarar miklu įvöxtunar sem aršgreišslan hlżtur aš eiga aš endurspegla. Žaš er hiš rétta ķ mįlinu og žaš vita bęši Ragnar og Magnśs. Žeir vita lķka aš įn žessarar stofnfjįraukningar hefši stofnfjįreigendum aldrei veriš stętt į aš greiša sér svo mikiš fé śr sjóšnum.

Žess ber svo aš geta aš lokum aš aršgreišslur ķ sparisjóšum eru greiddar śr svoköllušum varasjóši, en žaš kallast sį hluti eiginfjįr sparisjóšanna sem stofnfjįreigendur hafa ekki beinan eignarrétt yfir. Žaš er sį hluti sparisjóšanna sem hingaš til hefur veriš talin til samfélagslegrar eignar.

Greinin birtist ķ Morgunblašinu 22.október sl.

Henni er ętlaš aš svara athugasemdum sem sparisjóšsstjórar Byr geršu viš umfjöllun mķna um Byr og Sparisjóš Hafnarfjaršar sem birtist ķ Morgunblašinu žann 13. október sl. Grein žeirra sem birtist Morgunblašinu žann 18. október sl. var svohljóšandi:

BYR sparisjóšur sér sig knśinn til aš koma į framfęri eftirtöldum leišréttingum vegna skrifa Gunnars Axels Axelssonar, formanns Samfylkingarinnar ķ Hafnarfirši, ķ Morgunblašiš 13. október sl. og vķšar.

Byr varš til viš samruna Sparisjóšs Hafnarfjaršar og Sparisjóšs vélstjóra fyrir tępum tveimur įrum. Frį žeim tķma hafa tveir sparisjóšir til višbótar gengiš til lišs viš Byr eša Sparisjóšur Kópavogs fyrir réttu įri og ķ vor sem leiš bęttist Sparisjóšur Noršlendinga ķ hópinn. Meš žvķ aš renna saman hafa žessir fjórir sparisjóšir styrkt stöšu sķna m.a. meš auknu rekstrarhagręši og öflugri žjónustu viš višskiptavini sķna. Žį eru žeir ólķkt betur ķ stakk bśnir aš takast sameinašir į viš žį miklu óvissu sem nś rķkir į fjįrmįlamörkušum, heldur en hver ķ sķnu lagi. Eitt af meginmarkmišum Byrs er aš bęta hag višskiptavina sinna og samfélagsins ķ heild og hefur sparisjóšurinn ķ įranna rįs stutt ķžrótta- og ęskulżšsstarf, menningarstarfsemi og velferšarmįl į breišum grunni. Ķ greinaskrifum Gunnars Axels eru žvķ mišur stašhęfingar sem ekki byggjast į réttum upplżsingum og žįši hann nżlega boš um aš hitta fulltrśa Byrs aš mįli til aš fara yfir helstu atriši ķ žvķ sambandi. Ķ framhaldi af žvķ hefur Gunnar Axel komiš leišréttingum į framfęri ķ netskrifum sķnum.

 

Hiš rétta um rekstrarform Byrs

Af žvķ sem ranghermt er hjį Gunnari Axel mį nefna fullyršingar hans um rekstrarform Byrs. Hiš rétta er aš Byr er ekki hlutafélag heldur sparisjóšur. Žótt stofnfjįreigendur hafi hinn 27. įgśst sl. samžykkt aš rekstrarformi sparisjóšsins yrši breytt ķ hlutafélag, er hlutafjįrvęšingu Byrs ólokiš. Žau félög sem voru stofnuš ķ tengslum viš žaš ferli, eins og Byr sjįlfseignarstofnun, hafa žvķ ekki tekiš formlega til starfa. Meš hlišsjón af žeirri óvissu sem rķkir og nżsettum neyšarlögum kann aš vera komin įstęša fyrir Byr aš vega og meta aš nżju kosti hlutafjįrvęšingar meš tilliti til hagsmuna višskiptavina, stofnfjįreigenda og samfélagsins ķ heild. Į žessari stundu er žvķ óljóst hvort og žį hvenęr af hlutafjįrvęšingu geti oršiš.

 

Hiš rétta um aršgreišslur til stofnfjįrašila

Varšandi aršgreišslur frį Byr til stofnfjįrašila, žį er hiš rétta ķ žvķ mįli aš į žessu įri voru greiddir 13,5 milljaršar kr. ķ arš vegna rekstrar įrsins 2007, sem var mesta hagnašarįr Byrs frį stofnun. Ašalfundur Byrs 2008 samžykkti umrędda aršgreišslu og mun ašalfundur nęsta įrs taka įkvöršun um greišslur aršs fyrir įriš 2008. Stofnfjįrašilar Byrs, sem eru meira en 1.500 talsins, fengu žennan arš ķ sinn hlut, en rétt er aš nefna aš žessir sömu ašilar lögšu sjóšnum til aukiš stofnfé ķ september og desember į sķšasta įri og nam sś stofnfjįraukning rśmum 26,7 milljöršum kr.

Byr 2

Nżlega birti ég tvęr fęrslur sem fjöllušu um Byr sparisjóš. Bįšar fengu žęr töluverša athygli. Višbrögš  létu heldur ekki į sér standa og fékk ég żmsar athugasemdir viš skrif mķn og lķka įbendingar. Sumar žeirra įbendinga sem ég fékk voru žess ešlis aš ég tók tillit til žeirra og setti ég inn athugasemdir viš fęrsluna jafnóšum sem žęr bįrust. Ég žakka žeim sem sendu slķkar athugasemdir og lķka žeim sem tóku virkan žįtt ķ umręšunni um mįliš.

Ég hef žó fundiš fyrir žvķ aš žaš skorti kannski svolķtiš uppį aš lesendur séu aš įtta sig fyllilega į ašalatrišum mįlsins og er žaš į vissan hįtt skiljanlegt ķ ljósi žess aš žessi umfjöllun byggir į allskyns tilfęrslum ķ bókhaldi fyrritękis sem starfar innan lagaramma sem viršist mjög óljós.

Mig langar žvķ aš gera ašra tilraun til aš skżra śt hvaš geršist raunverulega ķ rekstri sparisjóšsins Byr į sķšari hluta įrsins 2007 og fyrstu mįnušum įrsins 2008. Ég veit ekki hvort mér hafi tekist vel til en ķ žetta sinn er žaš markmiš  mitt aš segja hlutina į mįli sem ętti aš vera öllum skiljanlegt. Aušvitaš er žessi saga miklu lengri og įn efa veršur hśn skrifuš sķšar ķ heild sinni en viš nśverandi ašstęšur er brżnt aš bęši almenningur og stjórnvöld įtti sig į hvaš hefur gert ķ žessu fyrirtęki og öšrum įlķka, ž.e. sparisjóšunum ķ landinu į undanförnum misserum. Žį žekkingu žurfa menn aš hafa į bak viš eyraš žegar menn tala nś fjįlglega um aš "bjarga" sparisjóšakerfinu. Žaš er allt gott og blessaš og ber vott um aš einhverjir séu aš taka śt skjótfenginn en sķšbśinn žroska en menn verša aš fara sér hęgt og vanda sig ķ žetta skiptiš.

Žetta er sagan af žvķ hvernig 13,5 milljaršarnir sem ég fjallaši um įšur uršu til.

Svona var stašan ķ Byr į mišju įri 2007.

11

 

                   
Žaš sem sést į žessari mynd eru breytingar į eigin fé Byrs og er hśn tekin uppśr įrshlutauppgjöri fyrirtękisins. Eins og sést į yfirlitinu er stofnféš (žaš sem stofnfjįreigendur hafa lagt til rekstursins) ašeins brot af heildarstęrš sjóšsins. Meginstofninn er svokallašur varasjóšur, sem stofnfjįreigendur hafa ekki eignarrétt yfir. Ķ žann sjóš rennur hagnašur hvers įrs og śr žeim sjóši er greiddur aršur til stofnfjįreigenda, en aš sjįlfsögu ķ hlutfalli viš žį upphęš sem žeir hafa lagt til rekstursins. Žaš er žvķ ljóst aš žó svo aš reksturinn skili milljarša hagnaši, žį rennur sį hagnašur aldrei nema aš litlum hluta til stofnfjįreigenda, enda eru žeir ķ žessu tilfelli ķ litlum minnihluta hvaš varšar eign sjóšsins. Žaš sem eftir stendur veršur eftir ķ varasjóšnum og telst til eignar almennings. 


Žessi einfalda stašreynd, ž.e. aš ķ žessum sjóšum lęgju allir žessir milljaršar ķ eign almenninga hefur lķklega valdiš gremju hjį einhverjum žeim sem höndlušu meš žessar eignir.  Stofnfjįreigendurnir voru žó ķ žeirri sérstöku ašstöšu aš hafa allt um įkvaršanir ķ fyrirtękinu aš segja. Fulltrśum almennings, žeim sem įttu aš gęta bróšurpart eignanna hafši fyrir löngu veriš bošin fślga fjįr fyrir aš afsala sér žeim rétti. Žvķ mišur geršu žeir žaš flestir og į žessum tķmapunkti voru stofnfjįreigendur žvķ allsrįšandi. Žeir įkvįšu hvaš skyldi greiša ķ arš, hvort stofnfé skuli aukiš, hverjir sętu ķ stjórn o.s.f.v. Žęr įkvaršanir tóku žeir og taka į svoköllušum stofnfjįreigendafundum, sem eru sambęrilegir hluthafafundum ķ hlutafélögum aš öllu leyti nema žvķ eina aš į žessum fundum er žaš mjög lķtill minnihluti sem hefur meirihlutavald. Žar rįša stofnfjįreigendur öllu og enginn fulltrśi almennings, meirihlutaeigandans kemur žar nęrri. 

Eins og yfirlitiš hér aš ofan gefur til kynna stefndi ķ mjög įsęttanlegan hagnaš af rekstrinum įriš 2007. Aš vķsu var hinn reglulega starfsemi, ž.e. rekstur hins venjulega sparisjóšs ekki aš skila neinum stjarnfręšilegum hagnašartölum en žaš voru ašrir lišir ķ rekstrinum aš gera, a.m.k. ķ samkvęmt bókfęršum stęršum. Ef stofnfjįreigendurnir ętlušu sér aš fį žennan hagnaš ķ sinn vasa og jafnvel meira til hefšu žeir žurft aš greiša sjįlfum sé mörg žśsund prósent arš, enda voru žeir ķ litlum minnihluta sem eigendur sjóšsins. Viš slķkum gjörningum voru og eru žó settar skoršur ķ lögum og žvķ var slķkt śt śr myndinni. Eina leišin til aš krękja ķ féš var žvķ aš leggja inn meira stofnfé. Og žaš geršu stofnfjįreigendur Byrs sķšla įrs 2007. 

Į žessu yfirliti mį sjį hvernig eigiš fé sjóšsins žróašist į įrinu 2007. Hafa ber ķ huga aš innborgaš stofnfé kom ekki inn fyrr en rétt fyrir įrslok.  

                                                      Stofnfé       Varasjóšur          Samtals

 

Eins og sjį mį į yfirlitinu bętist Sparisjóšur Kópavogs innķ myndina. Meš žvķ eykst stofnféš töluvert en einnig varasjóšurinn. Žęr tölur sem eru innan sviga ķ žessu yfirliti gefa til kynna millifęrslu śr varasjóši yfir ķ stofnfé. Stęrsta slķka hreyfingin er endurmat į stofnfé, en žaš er gert reglum samkvęmt. Meš tilkomu SPK innķ fyrirtękiš og viš endurmat į stofnfénu var stofnféš nś rśmur 1 milljaršur en varsjóšurinn rśmir 26 milljaršar. Inn ķ sķšarnefndu fjįrhęšinni er hagnašur įrsins, tępir 8 milljaršar króna. Samkvęmt žvķ įttu stofnfjįreigendurnir um 3,7% ķ Byr en almenningur 96,3%.

En ķ yfirlitinu mį einnig sjį aukningu į stofnfé uppį rśma 26 milljarša. Sś aukning fór fram aš mestu leyti fram undir lok įrs 2007, nįnar tiltekiš ķ desember žaš įr. Žį gįtu stofnfjįreigendur aukiš stofnfé sitt ķ hlutfalli viš fyrri eign. Engum öšrum var leyfš žįtttaka ķ žeim gjörningi. Hįmarksaukning var įkvešin rśmir 27 milljaršar króna.  Sį sem įtti 10% af stofnfénu fyrir gat žvķ aukiš stofnfé sitt um 2,7 milljarša o.s.f.v. Ef einhverjir nżttu ekki žessa heimild rann rétturinn til žeirra sem eftir sįtu og mį žvķ gera rįš fyrir aš einhverjir hafi aukiš stofnfé sitt meira en sem nam fyrrgreindum skilyršum. Fyrir žessum gjörningi fengu stofnfjįreigendur lįn. Samkvęmt fyrirliggjandi upplżsingum bauš Glitnir žeim sérstök kjör en hvernig žau kjör voru ķ liggur ekki fyrir ķ smįatrišum.  

Žegar žarna er komiš viš sögu og stofnfjįraukningin um garš gengin er heildarmyndin nokkuš breytt. Heildar eigiš fé Byrs var žį oršiš rśmir 53 milljaršar og stofnfjįreigendur voru ekki lengur ķ minnihluta. Į nęsta ašalfundi stofnfjįreigenda, sem haldinn var ķ aprķl 2008, ašeins žremur mįnušum eftir aš stofnfjįreigendurnir settu rśma 26 milljarša inn ķ sjóšinn, įkvįšu žeir aš greiša sjįlfum sér 44% arš. Žaš hlżtur aš teljast nokkuš rķflegt en slķkar tölur hafa žó sést įšur. Įn stofnfjįraukningarinnar hefšu žeir fengiš greiddar um 400 milljónir en žar sem žeir voru svo snišugir aš bęta viš stofnfjįreign sķna rétt fyrir įrslok 2007 var aršgreišslan hvorki meira né minna en 13,5 milljaršar. Žį upphęš fengu žeir greidda śr varasjóšnum, enda er žaš sį hluti eigin fjįrins sem tekur breytingum viš slķkar ašstęšur. Gera mį rįš fyrir aš meginhluti žessar upphęšar hafi runniš beint til lįnveitandans, ž.e. žess sem lįnaši fyrir stofnfjįraukningunni en eflaust hafa einhverjir sem ekki žurftu aš taka lįn fyrir sķnum hlut, fengiš sinn hlut til eigin rįšstöfunar. 

Og hvaš žżšir žetta svo fyrir Byr og hvernig standa nś stofnfjįreigendur ķ samanburši viš almenning eftir žessa ašgerš ķ aprķl 2008? 

Stofnfjįreigendurnir eru nś bśnir aš greiša til baka helming žess lįns sem žeir fengu til aš auka stofnféš en eftir stendur žessi mynd hér. Hśn er tekin uppśr įrshlutauppgjöri Byrs vegna fyrstu 6 mįnaša 2008.

33

 

Meš nżju endurmati į stofnfénu, žar sem 3,4 milljaršar eru enn og aftur fęršir śr varasjóšnum yfir ķ eign stofnfjįrhafa, meš žvķ aš taka tępa 13,5 milljarša śr varasjóšnum til aršgreišslu til stofnfjįrhafa og meš enn einum samrunanum, nś viš Sparisjóš Noršlendinga er hlutur stofnfjįreigenda 34 milljaršar en almennings 11 milljaršar. Heildar eigiš fé sjóšsins hefur dregist saman um 8 milljarša frį lokum įrs 2007 (ef ekki hefši komiš til samruna viš SPN hefši sś tala veriš jöfn aršgreišslunni eša 13,5 milljaršar). 

Žiš getiš svo sjįlf dęmt um hvort žetta er allt saman ešlilegt og rétt, eins og forsvarsmenn Byrs vilja aš sjįlfsögšu halda fram.  

Žetta er eflaust innan allra lagaramma enda er žessi samantekt byggš į gögnum sem eru öllum ašgengileg og teljast til opinberra upplżsinga. Žaš er žó ekki hęgt aš segja aš žaš hafi fariš mikiš fyrir umfjöllun um žessa gjörninga sem įttu sér staš ķ rekstri Byrs ķ upphafi įrs 2008, a.m.k. hafa menn į žeim bę ekki veriš aš trana žessu mikiš fram ķ fjölmišlum.

Žaš er žvķ mikilvęgt aš nś žegar sömu menn og hafa unniš markvisst aš žvķ undanfarin įr aš leggja nišur hiš gamalgróna sparisjóšakerfi og sölsa undir sig eign almennings ķ žvķ kerfi, tala skyndilega um mikilvęgi žess fyrir ķslenskt samfélag aš žaš sama kerfi fįi sérstakan stušning frį rķkinu, lįti rįšmenn ekki blekkjast enn einu sinni. Almenningur hefur ekki efni į aš styšja meira viš bakiš į žessum fįmenna hópi.

Svo mį lķka varpa fram žeirri spurningu, hvort og ef Glitnir banki var sį sem fjįrmagnši umrędda stofnfjįraukningu aš miklu eša öllu leyti, og žį vęntanlega meš veši ķ hlutunum, hvort Byr sé ekki óbeint komin ķ rķkiseigu aš mestu leyti nś žegar.

 


Afrit af samtali Sešlabankastjóra

Nś hafa leištogar ESB įkvešiš aš senda frį sér sameiginlega stušningsyfirlżsingu til handa Ķslendingum. Margir hafa žó lįtiš ķ vešri vaka aš sį stušningur sé ekki til neins brśklegur og komi lķka alltof seint. Einhverjir telja jafnvel aš Evrópski sešlabankinn hefš įtt aš vera bśinn aš hjįlpa okkur fyrir löngu. Ég veit ekki hvort menn telja žį aš EES samningurinn sé einhverskonar ķgildi ESB ašildar, en svo er aš sjįlfsögšu ekki. Svo liggur ekki einu sinni fyrir hvort ķslensk yfirvöld hafi altént leitaš formlega į nįšir sambandins eftir efnahagsastoš. Kannski aš Davķš hafi gert žaš fyrir hönd sešlabankans. Hvernig ętli žęr višręšur hafi fariš fram.

Kannski einhvern veginn svona:

Davķš: "Sęlir félagar, žiš eruš nś meiri %$#"" bjśrókratarnir og aldrei ķ heitasta helv.. ętlum viš aš leggjast svo lįgt aš hefja ašildarvišręšur viš ykkur eša leyfa ķslensku žjóšinni aš segja sitt įlit į žvķ. En svona vķst viš erum nś svo svakalegar góšir vinir og Ķsland er svo uppfullt af snillingum į öllum svišum, eruš žiš žį ekki til ķ aš lįna okkur eins og 1000 milljarša. Eruš žiš ekki lķka til ķ aš hafa žaš ķ evrum. Ekki žaš aš krónan okkar sé ekki besti ķ heimi, viš žurfum bara aš hafa smį śtlenska peninga lķka til aš kaupa Range Rovera og kannski nokkrar einkažotur..."

ECB bankastjórarnir: "Hey, žś ert nś bara eitthvaš meira en lķtiš skrķtinn vinur. Ertu viss um aš žś sért sešlabankastjóri, žś viršist bara ekki hafa neitt einasta vit į žvķ sem žś ert aš segja. Ha, ertu lögfręšingur? Ok, hélt žś hefšir sagt aš žś vęrir sešlabankastjóri, en hvaš sem žś ert eiginlega, žį ertu bara svo mikil lofthęna aš viš höfum bara annaš og betra viš tķmann okkar en aš hlusta į svona blašur um hvaš žś og žķnar krónur eru ęšislegar. Vertu sęll Mr. Oddson."

 


Veršur hvķtbókin ekki örugglega skjannahvķt?

Rķkisstjórnin hefur bošaš mikla rannsókn į ašdraganda žeirra atburša sem į žjóšinni hefur duniš undanfarnar vikur. Žar į aš skoša allt. Skżrslan skal hvķtbók heita.

Ég vona aš mönnum beri gęfa til aš skoša ALLT, lķka žįtt stjórnmįlanna, hagsmunahópanna og fjölmišlanna. Žar er tvennt sem mį ekki undir neinum kringumstęšum undanskilja.

Ķ fyrsta lagi er žaš sś ašför sem gerš var aš sparisjóšakerfinu ķ landinu. Žar settu menn upp leikrit og ķ ašalhlutverkum voru einstaklingar sem enn sitja į valdastóli, žingmenn og rįšherrar.  Žar hurfu tugir milljarša śr sjóšum almennings.  Žeir hinir sömu og unniš hafa ötulega aš žvķ aš brjóta nišur sparisjóšakerfiš, sópa yfir eignatengsl almennings viš fjįrmuni, m.a. meš endalausum samrunum og bókhaldsleikfimi, koma nś fram į sjónarsvišiš meš englasvip og boša endurreisn sparisjóšanna. Nś er sparisjóšakerfiš allt ķ einu žjóšinni lķfsnaušsynlegt. Nś skal aftur veitt śr sjóšum almenningis žvķ til stušnings. Trśveršugt?

Hitt sem ekki mį undanskilja er sukkiš ķ kringum SĶS. Žar hefur lķtill hópur manna fariš meš almannafé lķkt og eigiš vęri. Žar eru lķka stór nöfn, stjórnmįlamenn, embęttismenn, kaupfélagsstjórar og fyrrum forsętisrįšherrar. Įn žeirra veršur bókin ekki hvķt.


Tökum ķ höndina sem er veriš aš rétta okkur!

Žaš er ekkert ķ stjórnarsįttmįlanum sem kemur ķ veg fyrir aš lagšur verši grunnur aš ašildarvišręšum. žaš eina sem stendur ķ vegi fyrir žvķ er lķtill žröngsżnn hópur manna meš Davķš Oddson eilķfšarformann Sjįlfstęšisflokksins ķ fararbroddi.

Skora ég į fjölmišla landsins aš kanna višhorf landsmanna til ašildarvišręšna. Strax.

Vilji žjóšarinnar er žaš sem skiptir mįli, ekki žvermóšska uppgjafastjórnmįlamanna į borš viš žann sem nś situr einangrašur ķ stóli sešlabankastjóra og neitar aš horfast ķ augu viš breyttan veruleika.


mbl.is ESB-leištogar styšja Ķsland
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Nęsta sķša »

Höfundur

Gunnar Axel Axelsson
Gunnar Axel Axelsson

Fæddur á Sólvangi í Hafnar-firði þann 3. apríl 1975.  Viðskiptafræðingur, faðir, eiginmaður og formaður Samfylkingarinnar í Hafnarfirði.

Email

Endilega notið tækifærið og setjið athugasemdir við einstaka færslur. Það eina sem ég geri kröfu um er að þær séu undir fullu og raunverulegu nafni.

Jan. 2019
S M Ž M F F L
    1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 31    

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband